Titelbeschrijving
Titel
In Afrika
Auteur
Adriaan van Dis
Amsterdam, 1991 (1991)
Opdracht
Voor mijn moeder
Korte Samenvatting
Adriaan van Dis is de hoofdpersoon van dit reisverslag. Hij maakte een reis door verschillende landen in Afrika. Adriaan is in Harare, de hoofdstad van Zimbabwe. Van hieruit wil hij naar Mozambique en daarvoor heeft hij twee motieven. Op de eerste plaats wil hij naar Zuid-Afrika, maar daarvoor krijgt hij geen visum. Misschien lukt het hem om via Mozambique dit land binnen te komen. Op de tweede plaats wil hij zien welke prijs een land dat zich tegen Zuid-Afrika heeft verzet, moest betalen voor het Zuid-Afrikaans beleid.
De eerste stad die de schrijver in Mozambique wil bezoeken, is Beira. Hij kan daar alleen via de Beira-corridor komen. De spoorlijn, de autoweg en de oliepijpleiding worden regelmatig aangevallen door het Renamo (ook wel Bandidos genoemd; zijn de tegenstanders van de staatspartij en regerings-leger), daarom bewaken tienduizenden militairen deze corridor. Na lang zoeken vindt Adriaan vervoer. Hij mag meerijden met majoor John Buckley en twee zakenlui uit Harare. De schrijver maakt kennis met de soldaten van het Renamo en hun afschuwelijke praktijken. Arlando is een moordenaar. Hij heeft zijn vader’s hoofd afgesneden en een beker van zijn bloed gedronken. Als kind is hij weg-gevoerd en bij het Renamo leerde hij plunderen en doden. Het Renamo is voordeliger voor de burgers en soldaten dan het Frelimo (regeringsleger). Het Renamo betaalt uit in randen die zorgen voor radio's drank, hasj, en vrouwen. De boeren mogen hun eiger akkers weer bewerken en hoeven niet meer te werken voor de staat, zoals bij het Frelimo.
De tocht gaat verder, die nacht slapen ze in het Grande Hotel in Beira, dit was eens het mooiste hotel van de stad, nu is het een “kotskleurig kravalje”, waarin drieduizend vluchtelingen schuilen. De schrijver wil met de boot naar Maputo komen, maar dat mislukt omdat hij last krijgt van zijn rug. Een Afrikaanse wonderdokter herstelt hem. Door zijn witte huidskleur valt Adriaan op en velen spreken hem aan. Een van hen is een vrouw. Daar heeft hij een gesprek mee en zij stelt aan hem voor mee te gaan naar het platteland, om te kijken hoe het er daar aan toe gaat. Mozambique, de man van die vrouw, neemt hem vervolgens mee naar zijn grootmoeder, die op het land woont. De grootmoeder is er echter niet en de schrijver krijgt een kamer in het huis van de ambassadeur. Later vinden ze de grootmoeder toch nog.
Per vliegtuig gaat Adriaan naar Inhambane, een eeuwenoude haven. Vandaar leidt zijn reis naar twee Nederlandse paters, waar hij een paar dagen blijft. Terug in Maputo, voor een verlenging van zijn visum, wordt hij geholpen door de Nederlandse ambassadeur. Ook al wordt het Adriaan sterk afgeraden, hij gaat toch naar Ressano Garcia per trein. Deze plaats ligt vlakbij de grens met Zuid-Afrika. Met hulp van de mijnbaas in Ressano Garcia, komt de schrijver in Zuid-Afrika zonder visum en papieren. Toch gaat de schrijver weer terug naar Maputo en daar heeft hij een afscheidsdiner met de ambassadeur.
Thema
Reisbeschrijvingen.
De Idee
De schrijver wil door middel van dit boek een beeld geven van de toestand in Mozambique. Hij wil duidelijk maken dat daar vreselijke dingen gebeuren, waar mensen in wat rijkere landen geen weet van hebben.
Titelverklaring
De titel: “In Afrika” spreekt voor zich, het waargebeurde verhaal speelt in Afrika, nl. voor het grootste gedeelte in Mozambique. De schrijver heeft niet voor de titel: “In Mozambique” gekozen omdat de omstandigheden in Mozambique ten tijde van een burgeroorlog hetzelfde zijn als in andere landen in Afrika.
Tijdsopbouw
Het verhaal speelt zich af in de jaren tachtig. Adriaan van Dis wordt enkele maanden in opdracht van het NRC naar Mozambique en omstreken gestuurd, zoveel tijd verloopt er ook tussen begin en eind. Het verhaal is geheel chronologisch, behalve hier en daar, bij de personen die hij ontmoet, een paar flashbacks.
Perspectief
Adriaan van Dis schrijft vanuit het personale perspectief omdat hij het zelf heeft meegemaakt. Hier-door wordt de lezer extra bij het verhaal betrokken.
Ruimte
Het verhaal speelt zich grotendeels af in Mozambique. De ruimten in dit boek worden niet echt gedetailleerd beschreven, omdat de schrijver dat blijkbaar niet het belangrijkste vindt. De weersomstandigheden worden wel genoemd, het is steeds erg warm, maar spelen geen belangrijke rol.
Originaliteit
Het boek is origineel omdat het echt gebeurd is. De schijver heeft het zelf meegemaakt en heeft in Afrika een aantal maanden doorgebracht als een soort journalist. De spannende momenten worden nog spannender omdat het waar gebeurd is.
Relevantie
Het boek heeft wel relevantie voor de mensheid, omdat het boek het leven in de arme delen van Afrika schetst. Daardoor krijgen mensen die dit boek lezen meer begrip voor de vreselijke omstandigheden waar Mozambique in verkeert.
Stijl
De schrijver schrijft op een manier die goed te volgen is, dit komt met name door het gebruik van korte zinnen en makkelijk taalgebruik. Er komen wel regelmatig Portugese en Mozambikaanse woorden in het boek voor, deze woorden worden dan één keer uitgelegd onderaan de bladzijde. Wanneer deze al eerder besproken woorden terugkomen, worden ze niet meer uitgelegd. Aan de stijl van de schrijver kan je merken dat hij de omgeving vertelt vanuit een oogpunt van een journalist.
Literaire Kwaliteit
Het boek heeft enige literaire kwaliteit omdat het een reisverhaal bevat wat echt gebeurd is en wat relevant is voor de mensheid. De schrijver schetst heel duidelijk de politieke en culturele omstandigheden van Mozambique.